Savaşın gölgesi mi olurmuş?

Cate-Shortland-_Lore-_001_E
Lore / Savaşın Gölgesinde öncelikle savaşa, savaşan taraflara, aidiyet duygusuna sonrasında da ezber bozmaya yönelik anlatımıyla diğer savaş filmlerinden ayrılıyor. Filmin katmanları çocuklar üzerinden ortaya çıkıyor o yüzden aslında filmde ezberler birçok kere bozuluyor. Rachel Seiffert’ın The Dark Room romanından uyarlanan film Cate Shortland imzası taşıyor.

Banu Bozdemir 

Bir önceki filmi (aynı zamanda ilk filmi) Somersault’la bir genç kızın dünyasına inen, iletişim kurmayı konuşarak değil de belki günümüzde  daha kolay bir yöntem olan seksle kurmayı deneyen bir kuşağın beklentilerine adayan Shortland ilk filmiyle başarı yakalayan yönetmenlerden. İkinci film Lore bir roman uyarlaması olmasına, zaman, mekan ve duygu atlamasına (İkinci dünya savaşı) rağmen Somersault’la bir genç kızın hislerini sürmesi açısından benzeşiyor. Sonuçta ikisi de bilmedikleri topraklarda, el yordamıyla keşif yapıyor.

Lore savaş ortamında geçtiği için daha dramatik elbette. Üstelik Nazi yanlısı bir anne babanın çocukları Lore ve karşleri. Ve sinemada hatta gerçek yaşam öykülerinde neredeyse izine hiç rastlanmayan bir durumu anlatıyor film. Hitler’in öldüğü, Nazilerin hızla çöküşe geçtiği bir dönemde geçiyor. Evi önce SS subayı baba terk ediyor sonra da anne. Lore ve dört kardeşi kalıyor geride, yalnız, emanet ve tehlikelere açık. Hikaye büyükler açısından ele alınsa farklı duygusal boyutlar yaratabilir ama çocuklar üzerinden anlattığı için birçok açığı kapatıyor, duygusal olarak herkesi hemen hemen aynı noktaya taşıyor.

lore_3

Filmin net bir anlatımı var, abla Lore’un kardeşleri üzerindeki tavrı da gayet açık. Bu bir kaçış, bir yol ve sığınma hikayesi. O yüzden Lore’da dahil olmak üzere bütün çocuklar ‘büyük kıvamında’ temkinli. Oysa güvenli sularda, tam bir Nazi olarak yetiştirilen çocukların rüzgar tersine esince azıcık eğilip bükülmelerini beklerdik ama çok duruma hakim ve hazırlıklı oluşları ‘savaş ya da direniş çocuğu’ kavramının bazen kendiliğinden oluşacağına dair ipuçları sunuyor.

Film taa anne ve babanın evi terk etmeden önce, yıkımla başlayan ilişkilerini anlatırken de Lore’un yenik ama bir yandan da babasının kızı imajını kuşanmış halinin peşinde dolaşırken de  soğuk. Zaten film doku olarak klasik savaş filmlerine, kimi zaman bir belgesel havasına bürünüyor ki, yönetmen de bunu amaç edindiğini söylüyor gerçeklik adına. Yani tam bir Alman filmi var karşımızda. Filmin gerçekliğini azaltan bir tek şey olabilir ki o da yazarın ya da yönetmenin farkında olup olmadığını bilmediğimiz (farkındadırlar illa) Kırmızı Başlıklı Kız hikayesine benzemesi… Büyükanneye ulaşmak için kocaman ve tehlikeli ormanı aşmak zorunda kalan kardeşlerin dramıyla karşı karşıya kalınca insan gerçekten de kimlikleri unutuyor, savaşların insanların ve özellikle de çocukların üzerine çökerttiği kasvet duygusuna isyan ediyor. Bir an önce büyükanneyi bulmalarını diliyoruz!

Lore

Film çocukların masumiyeti üzerinden savaş / ya da Nazi olgusunu kırmaya çalışırken, Nazi bakış açısının karşısına bir Yahudi dikmekten de geri durmuyor. Lore’un Nazi bakış açısıyla kemikleşmiş duygularını kırmaya yönelik, ya da çaresizliğin ve savaşın biraraya getirdiği yitik ruhları buluşturmaya yönelik. Bizim savaşımız değil bu demeye getiriyor belki de lafı. Müttefiklerin hakim olduğu toprakların Rus kısmında ikizlerin tekini yitirmesi de manidar duruyor elbet, Rusya’nın o yıllardaki konumunu düşünürsek…

Bugüne kadar Hitler’i anlatan tabii en çok da Yahudi bakış açısıyla soykırımı anlatan onlarca film izledik. İşin içine çocuk girince işin rengi değişiyor elbette ama filmin asla duygu sömürüsü yapan bir yanı yok, aksine mağrur tavrını sonuna kadar koruyor. Amaç Nazi ya da Yahudi olsun ya da bir devletin bir devlete üstünlüğü… Sonuç değişmiyor savaşlar mağdur ediyor, en çok da çocukları…

İlk yorum yapan olun

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.